Yayınlar

Darülelhan Mecmuası (9. Sayı)

Darülelhan Mecmuası’nın dokuzuncu sayısı çıktı! Dergi ücretsiz olup kargo ücreti mukabilinde edinmek isteyenler, omar@istanbul.edu.tr adresine kimlik numarası, ad, soyad ve posta adresi bilgilerini gönderebilir veya dergiyi Omar’dan temin edebilirler.



Önce Söz: KÂR-I NÂTIK

Otuza yakın yıllık bir çalışmanın ürünü olan bu kitap, musikimizin en büyük formu kâr-ı nâtıkları işlevsel, yapısal, tarihsel açılardan ele alan bütünlüklü bir bakış açısını hedefliyor. Günümüze ulaşan kâr-ı nâtıkları içermesinin yanı sıra ulaşmayanların da güfte mecmuaları ve çeşitli yazmalardan izinin sürüldüğü bu çalışma aynı zamanda mevcut kâr-ı nâtıkların notalarını ve İÜ OMAR Türk Müziği İcra Heyeti tarafından yapılan kayıtlarını içeriyor. Gönül Paçacı Tunçay’ın OMAR bünyesinde hazırladığı, Üsküdar Belediyesi tarafından bir kültür hizmeti olarak yayımlanan bu esere ulaşmak isteyenler, Üsküdar Belediyesine müraacat edebilirler.



Osmanlı Müziğinde Külliyat ve Fihristler Albümümüz Yayımlandı

​Merkezimizce hazırlanan ve IV. Uluslararası Türk Müziği Yaz Okulu Hocaları tarafından icra edilen Ali Ufki Bey ve Kantemiroğlu’ndan Günümüze kadîm nota kaynaklarından yazılmış eserleri içermektedir.


Erol Deran'dan Makamdan Makama Geçki Örnekleri 



Darülelhan Mecmuası

İÜ OMAR’ın kuruluşunun bâis-i vücudu, sebeb-i feyzi olan Darülelhan’ın 7 sayı yayımlanabilmiş olan efsane dergisi Darülelhan Mecmuası, elinizdeki 8. sayı ile 92 yıl sonra, kaldığı yerden devam ediyor. Bu derginin çıkacağı haberini duyurduğumuz broşür metninin girişinde şu ifade yer almaktaydı:

“OMAR, müzikoloji ve müzik kültürü alanındaki faaliyetlerini süreli bir yayınla belgelendirmek için, 1924-25 yıllarında 7 sayı yayımlanmış olan Darülelhan Mecmuası’nı 8. sayıdan itibaren devam ettirmeye karar vermiştir. Yılda iki kez yayımlanması planlanan mecmua hakemli olmayacak; bununla birlikte her sayısında, içerdiği yazıların konularına ilişkin, bilimsel danışmanların onayı alınmış olacaktır.”​

Bu dergi, bu yıl 100. kuruluş yıl dönümünü kutladığımız, ülkemizin ilk resmî musiki kurumu olan Darülelhan tarafından 1924 yılının 1 Şubat’ında yayımlanmaya başlamıştır. “Dârü’l-elhân Hey’et-i Tedrîsiyesi tarafından iki ayda bir neşredilir” ibaresi ile çıkan mecmua, ilk sayıdan sonra düzensiz tarihlerde toplam 7 sayı yayımlanabilmiştir. Ocak 1917’de resmen kurulan Darülelhan, Cumhuriyet’in ilanından sonra, müzik eğitiminin daha düzenli bir yola konması amacıyla yeniden yapılandırılmıştır. Kurum, Maarif Vekâletinden ayrılıp İstanbul Valiliğine bağlanmış, Musiki Encümeni lağvedilmiş ve müfredatına Batı müziği dersleri eklenmiştir. Türk ve Batı müziği şubelerinde en ünlü ve usta müzisyenlerin yer aldığı, ortak konserlerin verildiği, İstanbul halkının ve devlet erkânının destek vererek sahiplendiği bir şekle dönüşmüş ve Darülelhan Mecmuası’nı yayımlamaya başlamıştır. Bünyesinde farklı müzik şubelerini bir arada barındırırken, giderek genel “doğu-batı” ikileminin etkisinin artmasıyla Türk musikisi eğitiminin yasaklanmasına kadar gidecek bir süreç yaşanmış ve mecmua da bu çekişmeden nasibini almıştır.​

Döneminde önemli bir süreli müzikolojik yayın olarak göze çarpan Darülelhan Mecmuası sayılarının ön yüzlerinde, içindeki yazıların listesi verilmiş, ayrıca her sayının sonunda “Dârü’l-elhân Şu’ûnu” başlığıyla kurumda yapılan faaliyetler, verilen konserler zikredilmiştir.

OMAR da bundan sonraki sayılarda, müzikolojinin ve müzik kültürünün farklı noktalarına yoğunlaşan, değişik disiplinlerin katkısıyla yazılarak müzikbilimine sunulan bir içerikte olacak ve derginin sonuna benzer bir özeti ekleyecektir.

Bugünleri de görmenin huzuruyla, dergimizi müzik çevrelerine sunuyoruz.


Sırlanmış Sesler
        Türkiye’nin ilk resmî müzik okulu olan Darülelhan tarafından 1926’da başlatılan ve devredildiği kurumlarca sürdürülen ses kayıtlarının orijinalleri, hâlen İÜ Dokümantasyon Daire Başkanlığı Nadir Eserler Kütüphanesinde muhafaza edilmekte olup CD ortamına aktarımları OMAR tarafından gerçekleştirilmiştir. CD’lerdeki eserlerin bir kısmı, kaydedildiği dönemde satılmak üzere bir plak firmasınca piyasaya arz edilmiş olsa da günümüzde mevcudu kalmamış olan stüdyo kayıtlarıdır. Bunların önemli bir kısmı da ilk kez gün ışığına çıkacak olan, kurum için yapılmış özel kayıtlar ve fonografla kaydedilmiş Anadolu derlemeleridir. Seçilerek bu CD’lere alınan kayıtlara ilişkin yalnızca bazı el yazısı notlar, muğlak ve tahminî bilgiler bulunabildiği için içerikte fazla ayrıntı verilmemiş ve kayıtları basılı yayınlarla bağlantılandıran genel bir değerlendirme ile yetinilmiştir. Burada öncelikli amaç, araştırmacılara ham madde sağlanmasıdır.​
          İstanbul Üniversitesi ile Kültür Bakanlığının ortak yayını olan bu çalışma, ülkemizin ilk resmî müzik okulu olan Darülelhan’ın kuruluşunun 100. yıldönümü vesilesiyle belgesel görüntüler ve konserlerle ele alınacağı geniş kapsamlı bir etkinlikte tanıtımı yapılarak dağıtılmak üzere hazırlanmıştır.
‘Sırlanmış Sesler’i kültür ve sanat camiamıza açmaktan onur duyuyoruz.


"Tanburi Cemil Bey Tarafından" (Armağan Kitap - DVD)

Tanburi Cemil Bey’e armağan kitabı yayınlanmış ve 3-4-5 Mart tarihlerinde yapılan 3. Milli Kültür Şurası’nda katılımcılara Kültür Bakanlığı’nca dağıtılmıştır. Kültür hizmeti olarak ve OMAR’ın Kalkınma Bakanlığı destekli arşiv projesi OMARŞİV kapsamında yayınlanan bu kitap talep edenlere ücretsiz olarak sunulmaktadır.

Kevserî Mecmuası'ndan Seçmeler / CD

​10-13-17.06.2016 tarihlerinde, OMAR’ın yayınlamış olduğu Kevseri Mecmuası’ndan seçilen ve diğer hiçbir kaynakta yer almayan 20 saz eserinin seslendirilmesi için stüdyoya girilmiştir. Bu önemli ilk seslendirmeler OMAR Yaz Okulu hocaları olan, ülkemizin alanında en değerli sazendelerinden Sadreddin Özçimi (ney), Göksel Baktagir (kanun), Yurdal Tokcan (ud), Fahreddin Yarkın (kudüm – daire), Derya Türkan (klasik kemençe) ve Murat Aydemir (tanbur) tarafından gerçekleştirilmiştir. Sanat yönetmenliğini Gönül Paçacı’nın üstlendiği “18. Yüzyıl ve Öncesinden Meçhul Saz Eserleri” başlıklı bu CD, Eylül 2016 başında yapılacak olan III. Uluslararası OMAR Yaz Okulu’nda dağıtılmak üzere TC Başbakanlık Yurtdışı Türkler Başkanlığı’nın desteğiyle hazırlanmıştır.

Ustalar OMAR'da

​Ustalar Omar’da – 1. Uluslararası Türk Müziği Yaz Okulu Konuşmaları, OMAR bünyesinde hazırlanmış ve Pan Yayıncılık tarafından basılmıştır.​


Itrî



3 Aralık 2012 tarihinde İstanbul Üniversitesi Kongre Kültür Merkezi Beyazıt Yerleşkesi’nde düzenlenen “Itri ve Dönemine Disiplinlerarası Bakışlar” Sempozyumu bildirileri


Sempozyum açılış konuşması

Gönül Paçacı (İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuarı Sanatçı Öğretim Elemanı)


Osmanlı’da 17. Yüzyılın Sosyal ve Siyasal Yapısı

Dr. Mehmet Genç (İstanbul Şehir Üniversitesi Öğretim Üyesi)


Itrî döneminde Osmanlı’da şiir

 Dr. Mehmet Kalpaklı (Bilkent Üniversitesi Tarih Bölümü Başkanı)


Şark-İslam Kültürü ve Itrî

 Prof. Dr. Mahmut Erol Kılıç (Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Tasavvuf Anabilim Dalı Öğretim Üyesi)


Itrî ve döneminden günümüze Osmanlı Musikisinde Yorum Farklılıkları

 Kudsi Erguner (Rotterdam Konservatuarı Öğretim Görevlisi)


İki Itrî için üç yazı

Ersu Pekin (İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuarı Müzikoloji Bölümü Öğretim Görevlisi, Omar Yayın Yönetmeni)


Yüzyılda Müzikal Formları: Ali Ufkî, Evliya Çelebi ve Kantemiroğlu arasında Itrî

Prof. Dr. Walter Feldman (New York Üniversitesi Abu Dhabi Şubesi Öğretim Üyesi)


Nevâ Kâr’ın dört icrası üzerine

Prof. Dr. Süleyman Seyfi Öğün (Maltepe Üniversitesi İİBF Uluslararası İlişkiler ve AB Bölümü Başkanı)


Necil Kazım Akses ve Itrî’nin Neva Kâr’ı üzerine Scherzo

Dr. Önder Özkoç (Hacettepe Üniversitesi Ankara Devlet Konservatuarı Öğretim Görevlisi)



MÜMKÜN MERTEBE - Osmanlı'dan günümüze Müziğimizde Yenileşme

Bu repertuarda yer alan eserler, OMAR’ın bu yılki yaz okulunda işlenen temel konu etrafında düşünülerek oluşturulmuş bir bütündür. Bu ses kayıtlarıyla, 19. yüzyılın geleneğe daha bağlı ve bazen de direnen müzik yapısının estirdiği rüzgârı, Tanzimat’ın ikili düşünce yapısının yansımalarını ve düpedüz modernleşme denebilecek değişimleri barındıran eserleri bir arada sunmayı hedefledik. Aslında bu çerçeve etrafında sunulabilecek çok daha fazla eser olduğunu, burada değişimi “Mümkün Mertebe” hissettirebilecek bir özetin hedeflendiğini belirtmek isteriz. 


“Osmanlı’dan günümüze müziğimizde yenileşme” konusunu eksene aldığımız OMAR 5. Uluslararası Yaz Okulu kapsamında hazırlanan bu çalışmada yaz okulumuzda ders veren, ülkemizin yetiştirdiği en önemli sazendeler yer aldılar. Bu ses kayıtları, İÜ OMAR’ın T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından desteklenen “Tarihi Türk Müziği Araştırmaları ve Multimedya Arşivi (OMARŞİV)” projesi kapsamında kültür hizmeti olarak hazırlanmıştır.

Mutlu Torun Eserleri

Kuruluşundan itibaren Osmanlı dönemi müziğinin her türlü ayrıntısına yoğunlaşmak amacıyla yayın yapmayı hedeflediğimiz OMAR adına bu defa, yaşadığımız dönemde bestelenmiş bazı eserler üzerinden geçmişe bakmak yolunu seçmiş bulunuyoruz.

Bu yıl “Osmanlı’dan günümüze müziğimizde yenileşme” konusunu eksene aldığımız OMAR V. Uluslararası Yaz Okulu kapsamında yayımlanan bu CD, günümüzün bu temaya uygun eserler veren en önemli duayenlerinden Mutlu Torun’a ayrıldı.

Mutlu Torun’un geniş bir form yelpazesi sunan bestelerinden seçtiğimiz eserleri Türk Müziği İcra Heyeti sanatkârları ve bizzat kendisi seslendirdi.
Orjinal ve çalışmayı daha da değerli kılan bir ayrıntı da, CD’de yer alan eser hakkında bestekârın verdiği bilgi notlarının yer almasıdır.

Bu çalışma, İÜ OMAR’ın T.C. Kalkınma Bakanlığı tarafından desteklenen “Tarihi Türk Müziği Araştırmaları ve Multimedya Arşivi (OMARŞİV)” projesi kapsamında, OMAR’ın kültür hizmeti olarak yayımlanmıştır.